Henri Hensen

Henri was in 1985 de eerste door een arrondissementsrechtbank beëdigde informaticadeskundige in Nederland. In die hoedanigheid schreef hij veel deskundigenberichten over mislukte automatiseringsprojecten. Henri was in 1987 medeoprichter van de Nederlandse Vereniging van Beëdigde Informaticadeskundigen en werd door curatoren geraadpleegd bij faillissementen van softwarehuizen. In veel gevallen bleken er geen deugdelijke escrowregelingen te zijn, daarom richtte hij samen met een aantal notarissen in 1992 de Software Borg Stichting op. Deze stichting houdt zich bezig met software escrow waarbij de broncodes van software op gecontroleerde wijze worden gedeponeerd bij een KNB-geaccrediteerde IT-notaris. Zij zorgt voor alle technische details van de broncode en fungeert daardoor als technisch expertise centrum voor IT-notarissen op het gebied van software escrow.
Henri Hensen

Henri Hensen

Beëdigd informaticadeskundige en bestuurder Software Borg Stichting

Onze Minister snapt niet veel van de levensloop van broncodes

13 mei 2020

Software is gewoon een product, maar veel mensen zien dat nog niet zo. Ook onze Minister van Volksgezondheid die een corona appje dacht te bestellen, snapt nog niet veel van de product kenmerken. De zoektocht naar software, of de ontwikkeling ervan, begint met het vaststellen van de gewenste functionaliteit. Op basis daarvan wordt voor nieuwe software door een programmeur een broncode geschreven. Niet met een pen maar met behulp van software: de programmagenerator. In de broncode wordt exact bepaald welke gegevens worden vastgelegd en hoe deze worden bewerkt en gebruikt. Vervolgens wordt deze broncode en toebehoren met behulp van een vertaalprogramma, de compiler, omgezet in de digitale vorm. Die gaat in een apparaat van de gebruikers. En daar (of op afstand in een datacenter) worden gegevens vastgelegd. Het levenseinde van een broncode is aangebroken, als besloten wordt het onderhoud ervan te stoppen. Want software is zeer onderhoudsgevoelig. Voor het stoppen met onderhoud kunnen veel redenen zijn, maar één daarvan is, dat de software (eigenlijk de broncode) “versleten” is.  Lees meer…

Henri Hensen

Henri Hensen

Beëdigd informaticadeskundige en bestuurder Software Borg Stichting

Broncodes hebben geen model

31 maart 2020

Daar rijdt een oude auto. Hoe weet je dat? Dat zie je toch aan het model! Bij software ligt het iets anders. Zoals ik in één van mijn vorige columns al betoogde (Software,  een ijsberg) zie je verreweg het grootste deel van software niet. Dat deel omvat ten minste de broncode (source code) van de software. Dit deel is in een vorm, die voor een programmeur leesbaar is. De volgende fase in de softwareontwikkeling is de vertaling van de broncode met behulp van een vertaalprogramma (compiler) naar de vorm die een computer accepteert. Dat is de digitale vorm en die heet object code. Dit is de vorm die, meestal in het kader van een licentieovereenkomst, wordt geleverd aan de gebruiker. Nu bestaat er oude software, ook wel “legacy software “ genoemd die soms wel enkele tientallen jaren oud is. Voor gebruikers is dat echter niet zichtbaar. Er is nieuwe software aan toegevoegd. De zogenaamde user interface. Dit is de software die de communicatie van de gebruiker met de software mogelijk maakt. Dit kan geschreven zijn in nieuwe programmeertalen met de nieuwste mogelijkheden om de communicatie via het beeldscherm te optimaliseren.

Lees meer…

Henri Hensen

Henri Hensen

Beëdigd informaticadeskundige en bestuurder Software Borg Stichting

IT-trends en compliance

04 maart 2020

In de informatietechnologie hebben zich altijd al allerlei trends gemanifesteerd. En die werden dan opgepikt door allerlei soorten bedrijven die daar geheel of gedeeltelijk hun bedrijfsmodel op bouwden. Zo hebben we vandaag de dag te maken met Software as a Service (SaaS). Langzaam maar zeker gaan steeds meer softwareleveranciers over van het verstrekken van een on site licentie naar het SaaS model. Dat is logisch en begrijpelijk want voor de softwareleverancier zijn er voordelen te behalen. Er is ook de trend om veel aandacht te besteden aan compliance. Ook dat is logisch, want er komt nu eenmaal steeds meer wet- en regelgeving die rust op informatiesystemen (recent de GDPR / Avg) van licentienemers. Nu wordt aan het SaaS model door de aanbieder daarvan ook nog extra dienstverlening gekoppeld. Dienstverlening die te maken heeft met het beheer en onderhoud van het informatiesysteem van een licentienemer van de software. Zoals bekend bestaat een informatiesysteem uit vijf delen: 1. Hardware, 2. Software, 3. De gegevens, 4. De gebruikers en 5. De procedures. Wat via de SaaS constructie wordt uitbesteed betreft de hardware en de software. Weliswaar bevinden de gegevens zich op de hardware in het datacenter maar ze vallen onder de verantwoordelijkheid van de eigenaar (houder) van het informatiesysteem. Uiteraard blijven de gebruikers zitten op hun werkplek waar ze altijd al zaten en moeten de procedures worden aangepast aan de nieuwe werkwijze. Op dit gehele informatiesysteem rust de compliance verplichting. De verplichtingen rusten vooral op de licentienemer.   Lees meer…

Henri Hensen

Henri Hensen

Beëdigd informaticadeskundige en bestuurder Software Borg Stichting

Creative Compliance

31 januari 2020

In de gebruikelijke zin van het woord wordt compliance uitgelegd als het voldoen aan wet- en regelgeving. Er is dus een verplichting om aan iets te voldoen. In het geval van informatiesystemen kan dat bijvoorbeeld vaak een bewaarplicht zijn. Je kunt ook anders tegen compliance en de daarmee verbonden wet- en regelgeving aankijken. De wet geldt immers voor iedereen? “Gij zult niet stelen” geldt voor de dief, maar ook voor de eigenaar van spullen. Als er toch gestolen wordt, kan de eigenaar schade verhalen bij de dief (als die gepakt wordt) of de verzekeraar. Maar de verzekeraar zal wel nagaan of de spullen op zorgvuldige wijze waren beschermd. Bij compliance is er dus sprake van een verplichting. Maar zou het ook zo kunnen zijn dat er tegenover die verplichtingen ook rechten staan? Dat is zeker zo, want elke Nederlander kan allerlei rechten aan de wet ontlenen.  Lees meer…

Henri Hensen

Henri Hensen

Beëdigd informaticadeskundige en bestuurder Software Borg Stichting

Voorbereid op morgen of nog worstelen met gisteren?

24 december 2019
Kennisbank

Ik heb zojuist weer een boek gelezen over bedrijfsvoering in de 21ste eeuw. Geschreven voor leiders in het digitale tijdperk.(*) Hebben we hier wel behoefte aan? Het is maar hoe je het bekijkt. We leven vandaag al volop in het digitale tijdperk. En we worstelen elke dag nog met de informatietechnologie die ons overdonderd heeft. Gewoon inclusief de aan technologische vooruitgang gekoppelde nadelen. Vandaag de dag worstelen we ook nog met het grote succes van het automobiel. Maar dat succes is wel ontstaan door de belanghebbende industrie. Vrijheid blijheid. De nadelen zien we later wel. Met de informatie technologie is net zo iets aan de hand (de technology push). Ook in het genoemde boek worden weer allerlei grootse vergezichten opgeroepen mede gebaseerd op kunstmatige intelligentie (A.I.). Maar waar staan we vandaag de dag eigenlijk met ons begrip voor en inzicht in de gewenste maar vooral ongewenste effecten van informatietechnologie? Hebben we de maatschappelijke gevolgen wel echt onder controle?  Lees meer…

Henri Hensen

Henri Hensen

Beëdigd informaticadeskundige en bestuurder Software Borg Stichting

Software en onzin

22 november 2019

Helaas, het komt voor. Het is belangrijk om de beschikbaarheid van software goed te regelen. De noodzaak daarvoor is groot, sommige bedachte oplossingen zijn onzinnig. Als informatiesystemen uitvallen omdat de software niet meer (goed) werkt ontstaat schade en kan niet worden voldaan aan de wet- en regelgeving die op informatiesystemen rust. Denk bijvoorbeeld aan bewaarplichten van gegevens (en het leesbaar/bruikbaar houden daarvan) en vergeetplichten (AVG). Nu kan het beschikbaar houden van software met de mogelijkheid het te kunnen onderhouden niet geregeld worden door de softwarebranche zelf. Softwarebedrijven kunnen zichzelf nu eenmaal niet beschermen tegen alle risico’s die zich kunnen voordoen in de levensloop van een softwarebedrijf of in de levensloop van een broncode. De broncode is niet alleen het belangrijkste bezit van een softwarebedrijf, maar ook de basis voor onderhoud en doorontwikkeling van een softwareprogramma dat in digitale vorm in een informatiesysteem functioneert. Lees meer…

Henri Hensen

Henri Hensen

Beëdigd informaticadeskundige en bestuurder Software Borg Stichting

Compliancy, niemandsland?

31 oktober 2019

Op informatiesystemen en de daarin functionerende software en vastgelegde gegevens, rust steeds meer wet- en regelgeving. De eigenaar van het informatiesysteem moet daaraan voldoen, omdat anders boetes, bedrijfs- en reputatieschade dreigen. Hij moet compliant zijn. Maar wie helpt de eigenaar van het informatiesysteem? Want voor een effectieve en steeds actuele hulp heb je eigenlijk een team van deskundigen nodig ten minste bestaande uit een IT-jurist, een IT-auditor, een IT-notaris en softwarespecialisten. Compliancy is geen onderwerp voor alleen advies, het is een onderwerp voor oplossingen. Daar komt bij dat voor een echt sluitende oplossing kennis en inzage van de broncode van de gebruikte software een groot voordeel kan zijn. Wat wordt precies vastgelegd in het informatiesysteem en hoe wordt het bewerkt? Daar heeft bijna geen softwaregebruiker volledig zicht op. Lees meer…

Henri Hensen

Henri Hensen

Beëdigd informaticadeskundige en bestuurder Software Borg Stichting

Software, een ijsberg

02 oktober 2019

Iedereen weet, dat het grootste deel van een ijsberg onder water zit (Titanic). Ook bij software zijn tal van aspecten onzichtbaar. Dat maakt het voor beheerders van informatiesystemen, bestuurders en toezichthouders een lastige uitdaging daar verantwoordelijkheid voor te dragen. In deze eerste column van mijn hand zal geen poging gedaan worden alle onzichtbare aspecten te benoemen, maar voor een goed begrip helpen enkele voorbeelden wel. Zo is software slechts één van de vijf onderdelen waar een informatiesysteem uit bestaat: Hardware, software, gebruikers, gegevens en procedures. Uit deze eenvoudige waarheid kunnen veel lessen worden getrokken met betrekking tot de onzichtbare aspecten van software. Bijvoorbeeld het verband tussen hardware (en de daarin aanwezige software zoals het operating system) en de gebruikerssoftware. Lees meer…