De Europese Commissie heeft haar vierde jaarverslag over de rechtsstaat gepubliceerd, waarbij de staat van de rechtsstaat per lidstaat wordt onderzocht. Hoewel er in bepaalde lidstaten zorgen over de rechtsstaat blijven bestaan, is het verslag een belangrijke basis voor verandering en positieve hervormingen geworden. In werkelijkheid is 65% van de aanbevelingen van vorig jaar geheel of gedeeltelijk nageleefd. Daaruit blijkt dat er in de lidstaten belangrijke inspanningen worden geleverd om de aanbevelingen van het voorgaande jaar op te volgen. Aangezien het tijd kost om het rechtsstatelijk kader te verbeteren, laat dat een significante verbetering zien in slechts één jaar. Tegelijkertijd blijven in sommige lidstaten structurele problemen bestaan. Lees meer…

De twee in Nederland opererende toezichthouders, Autoriteit Financiële Markten, afgekort AFM en De Nederlandsche Bank, afgekort DNB, hebben een vernieuwd samenwerkingsconvenant getekend. De twee toezichthouders leggen daarin afspraken vast over hoe zij samenwerken, onder andere op het gebied van data uitvragen en digitaal onderzoek. Het herziene convenant reikt bovendien verder dan toezichttaken. Er zijn namelijk ook afspraken bekrachtigd op het gebied van bedrijfsvoering, digitalisering en personeelszaken. De vorige versie van het convenant dateert uit 2016 en inmiddels is veel van de bestaande regelgeving aangepast en zijn belangrijke nieuwe wetten en EU-verordeningen in werking getreden.  Lees meer…

De Europese Commissie heeft haar adequaatheidsbesluit over het EU-VS-kader voor gegevensbescherming vastgesteld. In het besluit wordt geconcludeerd dat de Verenigde Staten een adequaat – met dat van de Europese Unie vergelijkbaar – beschermingsniveau waarborgt voor persoonsgegevens die binnen het nieuwe kader vanuit de EU aan Amerikaanse bedrijven worden doorgegeven. Op basis van het nieuwe adequaatheidsbesluit kunnen persoonsgegevens veilig vanuit de EU worden doorgegeven aan Amerikaanse bedrijven die aan het kader deelnemen, zonder dat er aanvullende waarborgen voor gegevensbescherming moeten komen. Om de bezwaren van het Europees Hof van Justitie weg te nemen, zijn in het EU-VS-kader voor gegevensbescherming nieuwe bindende waarborgen ingevoerd. Zo wordt de toegang van Amerikaanse inlichtingendiensten tot EU-gegevens beperkt tot wat noodzakelijk en evenredig is, en wordt er een Data Protection Review Court (DPRC) opgericht, waartoe natuurlijke personen uit de EU toegang zullen hebben. Het nieuwe kader is grondig verbeterd ten opzichte van het privacyschild mechanisme. Als de DPRC bijvoorbeeld constateert dat de gegevens in strijd met de nieuwe waarborgen zijn verzameld, kan hij opdracht geven tot het wissen van de gegevens. De nieuwe waarborgen op het gebied van de toegang van de overheid tot gegevens komen bovenop de vereisten waaraan Amerikaanse bedrijven die gegevens uit de EU invoeren, zich zullen moeten houden. Lees meer…

Hans Timmerman

Europees Parlement en EU-Raad bereikten afgelopen week een voorlopig (!?) politiek akkoord over een Europese digitale identiteit (eID). De Tweede Kamer debatteerde eerder heftig met staatssecretaris Van Huffelen, die – tegen de uitdrukkelijke wil van de Kamer in – tóch ingestemde met het EU-voorstel. Iets dat de regering – afgelopen weekend gevallen – wel vaker deed: zich niets aantrekken van de volksvertegenwoordiging. Ironie is dat een eigen Europese app voor Apple en Google platformen, Europa juist afhankelijk maakt van de Big Tech industrie. Zoals een Clingendael artikel terecht concludeert: ‘We worden afhankelijk van hun goedwillendheid wat betreft de controle over en de beschikbaarheid van een essentiële component van onze democratische rechtsorde: het vaststellen van identiteit, van burgerschap.’ Het hebben van een identiteit is essentieel; zonder identiteit ben je geen burger. Iedere burger heeft via een geboortebewijs en paspoort al een gedigitaliseerd identiteitsbewijs. Immers op de ingebouwde chip is identiteit inclusief foto, BSN en vingerafdruk eenduidig vastgelegd, inclusief de mogelijkheid tot elektronische communicatie. Wat is de meerwaarde van het hebben van extra digitale attributen?  Lees meer…

Het Huis voor Klokkenluiders kan vanaf de herfst melders van misstanden op de werkvloer doorverwijzen voor juridische ondersteuning. De pilot voor psychosociale steun, die afgelopen september startte, wordt omgezet in een structurele voorziening. De minister heeft 1 oktober als streefdatum genoemd voor de juridische voorziening. Het Huis voor Klokkenluiders adviseert en ondersteunt jaarlijks honderden mensen met een vermoeden van een misstand op de werkvloer. Sommige trajecten duren maanden, sommige zelfs jaren. Vaak zijn dit langdurig stressvolle trajecten voor de melder. Het heeft niet alleen impact op de werkrelaties, maar ook privé. Het Huis voor Klokkenluiders zal het een en ander gaan toelichten tijdens het Whistleblowing Congres 2023, dat op 7 november aanstaande plaatsvindt in de Haagse Hogeschool, uiteraard in Den Haag.
Lees meer…

De Europese Commissie stelt nieuwe wetgeving voor om de samenwerking tussen gegevensbeschermingsautoriteiten te stroomlijnen bij de handhaving van de algemene verordening gegevensbescherming (AVG) in grensoverschrijdende zaken. De nieuwe verordening zal voorzien in concrete procedureregels voor de autoriteiten bij de toepassing van de AVG in zaken die gevolgen hebben voor personen in meer dan één lidstaat. Zo zal de leidende gegevensbeschermingsautoriteit worden verplicht een “samenvatting van de belangrijkste punten” aan haar betrokken collega’s te sturen, waarin de belangrijkste elementen van het onderzoek en haar standpunten over de zaak worden vermeld, zodat de autoriteit haar standpunten in een vroeg stadium kenbaar kan maken. Het voorstel zal voor minder meningsverschillen zorgen en de consensusvorming tussen autoriteiten vanaf de beginstadia van het proces vergemakkelijken.
Lees meer…

Michel Klompmaker

Op vrijdagmiddag  23 juni vond in de Vrije Universiteit een bijeenkomst plaats waarbij alle 4 leden van de Werkgroep Verschoningsrecht voor Rechters, afgekort WVvR,    aanwezig waren. De leden van deze werkgroep, zie foto bij dit artikel, zijn van links naar rechts Paul Ruijs, Hester Bais, Toon Peters en Jack Jetten. Zij allen zijn geen groentjes in het vak en hebben al het nodige meegemaakt op het gebied van de Nederlandse rechtspraak. Wat hen bindt is het gevoel van rechtvaardigheid en de afkeer van ‘vriendjespolitiek’ binnen de rechterlijke macht. Wat hen ook bindt is de hypocrisie en de selectieve verontwaardiging die er soms in Nederland rondwaart als het gaat om zaken die in het buitenland niet deugen. Zo is er in Nederland al jarenlang, sinds 1 januari 1997, een wet van kracht waarbij rechters verplicht zijn hun bijbanen op te geven, maar in de praktijk komen de rechters daar mee weg, aldus de werkgroep. Vandaar de noodzaak tot een wet over de verschoningsplicht voor rechters. Al eerder, op 21 april jongstleden, hadden we een uitgebreid gesprek met de WVvR.
Lees meer…

De ex-minister voor Rechtsbescherming Sander Dekker is door de minister van Financiën benoemd tot voorzitter van de raad van toezicht van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). De benoeming is vandaag ingegaan en is voor een periode van vier jaar. Sander Dekker is sinds 1 januari 2023 bestuurder van het Maasstad Ziekenhuis. Daarvoor was hij minister voor Rechtsbescherming in de periode 2017-2022 en staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap in de periode daarvoor, van 2012-2017.  Lees meer…

Gisteren, op 28 juni 2023, heeft de Europese Commissie een voorstel gepresenteerd voor de mogelijke uitgifte van een digitale euro. De Europese Commissie stelt voor dat de digitale euro de status van wettig betaalmiddel krijgt, niet programmeerbaar wordt en dat de privacy van burgers in de EU op dezelfde wijze wordt bewaakt als bij huidige betalingen via de bank. Mensen mogen zelf beslissen of ze wel of niet digitale euro’s willen hebben en gebruiken om betalingen mee te doen. De digitale euro zou daarmee een digitale vorm van ons contante geld worden. De digitale euro wordt overwogen omdat daarmee de toegang tot publiek geld gewaarborgd kan worden. De twee bekendste vormen van geld zijn contant geld en geld op een bankrekening. Contant geld is publiek geld en wordt uitgegeven door de Europese Centrale Bank (ECB). Geld op een bankrekening (giraal geld) wordt uitgegeven door de commerciële banken zelf.  Lees meer…

Michelle Fisser sprak tijdens het afgelopen Risk & Compliance Jaarcongres op 15 juni in Baarn op het Landgoed Groot Kievitsdal met keynote Floris Schorer van ING over de manier waarop een grote internationale speler als ING omgaat met nieuwe technologie op het gebied van compliance en regelgeving. Floris is binnen de ING Groep Global Head of Framework, Reporting & Innovation Group Compliance en uit dien hoofde bij uitstek geschikt om zich te kunnen uitspreken over hoe de bank omgaat met RegTech. Hij is vanuit de USA in 2019 de Group Compliance in Amsterdam komen versterken met als opdracht het gehele compliance programma aan te passen.