Caroline Raat

Caroline Raat

Onafhankelijke auteur, onderzoeker en opleider op het gebied van bestuursrecht

Naar een een volwaardige klokkenluidersautoriteit

25 maart 2021

Op 19 maart jongstleden publiceerde ik een artikel op de website van Stichting Beroepseer naar aanleiding van het Jaarverslag 2020 van het Huis voor Klokkenluiders. Hierin staat dat het Huis door diverse rapporten, waarvan dat over Frits Veerman, de ‘atoomspionagemelder’ aan gezag gewonnen. In het artikel bespreek ik twee punten: de bescherming van de melder en de behoefte aan een goede interne meld- en onderzoeksprocedure. Het is niet voor het eerste dat het Huis hiervoor aandacht vraagt: in het interview op dit platform interview gaf voorzitter Wilbert Tomesen aan dat beide erg belangrijk zijn. Allereerst moet het Huis tanden krijgen om de melder echt en vroegtijdig te kunnen beschermen. Dat laat zich bestuursrechtelijk gemakkelijk regelen, middels een dwangsom of een boete. Verder moeten er eisen komen voor de kwaliteit en procedure van het interne onderzoek. 

Melders worden niet alleen slecht ingelicht, soms worden meldingen niet onderzocht. Als dat wel gebeurt, verloopt zo’n intern onderzoek ook niet per se volgens de minimale beginselen van zorgvuldig onderzoek. In het artikel stip ik een voorbeeld aan van de modelregeling van de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) om uit te leggen wat er mis mee is. Aan het onderzoek wordt geen enkele inhoudelijke eis wordt gesteld. Zeker in een kleine organisatie, werkt onderzoek door eigen collega’s of ondergeschikten niet goed: er ontbreekt de nodige afstand en onpartijdigheid. De kans op beïnvloeding – bewust of onbewust – is te groot.

Nog merkwaardiger is dat de wet en interne regelingen geen enkele eis stellen aan de deskundigheid van onderzoekers. Onderzoek wordt helaas vaak nog gezien als iets dat je er wel even bij doet. Maar het is een vak op zich. En als men de vaardigheid wel heeft, betekent dat niet dat de onderzoeker op het ene gebied automatisch ook wel onderzoek kan doen op het andere gebied. Dat geldt bijvoorbeeld voor advocaten: zij hebben in hun opleiding geen onderzoeksvaardigheden meegekregen.

Het inschakelen van externe, deskundige onderzoekers is geen zwaktebod, maar een investering in kwaliteit en vertrouwen.

Caroline Raat



Plaats uw reactie

Your email address will not be published. Required fields are marked *