Chris Juta

Chris Juta is Managing Partner bij YX Company en de grondlegger van YX theorie: een bewustzijnstheorie die z’n eerste toepassing heeft gekregen in een meetsysteem voor gedrag en cultuur dat reeds door grote accountantskantoren is omarmd. Het meetsysteem vindt ook z’n toepassing in onderwijs, recruitment, marketing en pricing beslissingen. Publicaties en toepassingen van de nieuwe theorie (‘quantum consciousness’) in o.a. virtual reality, artificial intelligence, serious gaming en medical systems liggen in het verschiet. Chris Juta studeerde wis- en natuurkunde, werkte lang in de financiële wereld zelf jaren als interim manager. De laatste twintig jaar is zijn hoofddoel geweest: komen tot een systeembeschrijving van het menselijk bewustzijn en organisatie- of systeembewustzijn.
Chris Juta
Chris Juta

Wat zijn ‘public values’?

24 maart 2017

Public values. De vraag waarmee ik de vorige blog afsloot was: public values? En benchmarks hiervoor? Zou het kunnen? Wat zijn ‘public values’? Wat onze Nederlandse waarden zijn, is niet zo simpel te beantwoorden. ‘De’ Nederlander bestaat niet, vond Maxima. ‘De’ Nederlandse waarden bestaan in die logica natuurlijk ook niet. Hoe zit het dan met ‘de’ waarden die gelden – misschien wel: zouden moeten gelden – voor onze publieke zaak?

Neem als voorbeeld de gedragsnormering voor bestuurder en toezichthouder in de zorg. Het is de kern van de nieuwe Governance Code Zorg die op 1 januari 2017 van kracht werd en waarin zeven principes van goed bestuur centraal staan. De nieuwe code is een afspiegeling van de veranderde visie in de maatschappij op goed bestuur en professioneel toezicht. Het zijn ongetwijfeld “public values”, maar wat schieten we daarmee op? Kunnen  we het begrip operationaliseren? Helpt het ons verder?

Als we praten over waarden, dan praten we over ankerpunten in ons ethisch denken, dus in de moraliteit waarmee we rationele afwegingen maken en in de legitimiteit waarmee we ons bestaan afbakenen. We ‘verdingelijken’ daarmee iets dat zich in de wereld van de niet-dingen afspeelt: onze gedachtewereld. Je kunt dus alleen maar tot zulke ankerpunten komen in de dialoog over die gedachten. Hoe vrijer de dialoog, hoe zuiverder de ankerpunten kunnen worden vastgesteld. Maar hoe kom je dan tot ‘public values’? Lees meer…

Chris Juta
Chris Juta

Public risk

13 maart 2017

In de aanloop naar het RiskCongresPublicValues (zie www.riskcongrespublicvalues.nl) verschijnt een drietal blogs waarvan dit de eerste is. Natuurlijk staat het begrip risico centraal en de vraag: hoe krijgen we zicht op wat we niet zien?  Om scherpte aan te brengen, kies ik er bewust voor om vanuit een ´marktperspectief’ te redeneren, omdat ik van mening ben dat de publieke sector nu veel kan leren van de private sector als het om risicodenken gaat: het risicodenken gaat ‘om’, omdat het niet anders kan, omdat het overleven van organisaties daarvan afhangt.

Sinds Nassim Taleb met zijn black swan is het begrip fragiliteit een soort achterliggende grootheid in de discussies over de inrichting van de risicomanagement functie. Fragiliteit is een woord dat de kwetsbaarheid van een volwassen en volledig functionerend sociaal, menselijk systeem beschrijft. Het concept fragiliteit is van toepassing op organisaties die een fundamentele overlevingsstrijd voeren in zich razendsnel ontwikkelende markten. Alle organisaties hebben last van disrupties, ze maken allemaal deel uit van deze stroomversnelling. Weinig organisaties slagen erin zichzelf (steeds opnieuw) heruit te vinden. Dat dit heruitvinden nodig is, bewijst de geschiedenis. Niet aanpassen betekent irrelevant worden. Dat is een natuurlijk proces.  Lees meer…

Chris Juta
Chris Juta

De schimmel en de fruitmand: Hoe schimmel te voorkomen?

01 augustus 2016

Waar het in een organisatieperspectief om gaat is de vraag: hoe zorg ik ervoor dat mijn organisatie gezond blijft. Niet alleen lichamelijk, maar ook geestelijk. De interpretatie die we aan dit uitgangspunt geven is: voorkomen is beter dan genezen. Preventie is dus ons uitgangspunt. Al het andere zit aan de forensische kant. Het voorkomen van gradaties van schimmelvorming – besmetting, infectie en ontsteking – vraagt dat je het afweersysteem of het immuunsysteem van de organisatie afstelt op de (intentionele) bedreigingen die van buiten komen. Lees meer…

Chris Juta
Chris Juta

Wat is een moreel kompas?

31 mei 2016

Ik kopieer even wat tekst uit de Volkskrant van 10 mei jl.  ‘Van Rey zei bij het verlaten van de rechtszaal aan het eind van een lange dag dat hij ‘lam geslagen is door alle leugens’. Officier van justitie Anja Janssen begon haar requisitoir met de positieve dingen die ze van wethouder Jos van Rey had gehoord. ‘Hij is een verschrikkelijk harde werker met hart voor de stad. Hij heeft Roermond op de kaart gezet. De goeie dingen die hij heeft gedaan voor de stad staan niet ter discussie. Maar daar zit een wereld achter van machtsbederf, vriendjespolitiek en corruptie.’ Volgens de officier heeft vooral Van Rey het vertrouwen in het openbaar bestuur beschaamd. Hij gaat uit van zijn eigen regels en toont ‘een totaal gebrek aan inzicht in de strafwaardigheid’ van zijn handelen. ‘Onwaardig voor een voormalig wethouder, Tweede en Eerste Kamerlid en huidig gemeenteraadslid en Statenlid.’  Lees meer…

Chris Juta
Chris Juta

Bestuurders, accountants en adviseurs hebben een probleem

13 mei 2016

Dat er consultancy bureaus en universiteiten zijn die ‘om dit probleem op te lossen’ met S-curves en transformatieprocessen op de proppen komen en besturen die daar dan weer in geloven, is een droevige vertoning. Het is tekenend voor het gebrek aan kennis en inzicht in wat er werkelijk speelt. Alsof zo’n ontwikkeling maakbaar zou zijn. Alsof het maakbaar is dat je samen naar je eigen gedragsrealiteit kan kijken en dan ook nog kan bepalen wat uit de daarmee verkregen inzichten komt: de sprong naar een of andere volgende S-curve waarin mensen ineens geen zwemmers meer zijn maar bergbeklimmers. Alsof identiteit en cultuur maakbaar zijn. Het is onvoorstelbare wetenschappelijke armoede dat tot op de dag van vandaag dit soort verhalen op universiteiten verteld worden. Lees meer…

Chris Juta
Chris Juta

De mega denkfout die we maken

09 mei 2016

Ik verwijs graag naar het artikel over vlindereffect elders op dit platform. In de kern staat dat vlindereffect voor de onzekerheid van wat zich herhaalt, dus voor de onzekerheid in het ontstaan van een handelingspatroon. Er zijn oneindig veel keuze alternatieven en intenties mogelijk. Toch ontwikkelen zich op een goed moment, in gedrag en denken, bepaalde intenties. Andere hard-zacht-koppelingen voor gedrag en cultuur – die misschien net zo goed mogelijk waren – ontwikkelen zich dan niet. Ofwel: alles is een kwestie van waarschijnlijkheid dat zich bepaalde ‘toestanden’ zullen gaan voordoen en zich herhalen in dat voordoen. Het vlindereffect maakt duidelijk dat we iets van mega-omvang vergeten en dat we een kolossale denkfout maken. Lees meer…